بسیاری از زوجها تجربه کردهاند که بعد از یک دعوا، حتی وقتی موضوع ظاهراً حل شده، هنوز احساس دلخوری، فاصله یا سردی وجود دارد. این احساس باقیمانده تصادفی نیست. در واقع، آنچه بعد از دعوا باقی میماند، خودِ اختلاف نیست؛ بلکه تنش هیجانی حلنشده است. در رویکرد زوجدرمانی EFT، ما یاد میگیریم که مسئله اصلی روابط، رفتارها یا کلمات نیستند، بلکه نیازهای هیجانی پاسخدادهنشدهاند. اگر ترمیم هیجانی اتفاق نیفتد، تنش در رابطه باقی میماند و بهمرور تبدیل به فاصله عاطفی میشود.
بعد از دعوا، مغز هیجانی هنوز فعال است. حتی اگر منطق میگوید «موضوع تمام شد»، سیستم هیجانی پیام خطر را نگه میدارد. دلیلش این است که دعوا معمولاً فقط سطح ماجراست و در زیر آن احساساتی مثل:
فعال شدهاند. وقتی این احساسات دیده و آرام نشوند، تنش در رابطه ادامه پیدا میکند. به همین دلیل است که بعضی زوجها میگویند:
«بحث تموم شد، ولی دلم آروم نشد.»
یکی از اشتباهات رایج در روابط این است که فکر میکنیم حل اختلاف یعنی پایان مشکل. اما در واقع:
ممکن است درباره موضوعی به توافق برسید، اما اگر احساسات شنیده نشده باشند، تنش همچنان باقی میماند. ترمیم هیجانی یعنی:
در زوجدرمانی EFT، تمرکز اصلی دقیقاً روی همین مرحله است.
اگر بعد از دعوا با این نشانهها روبهرو هستید، یعنی ترمیم هیجانی اتفاق نیفتاده است:
اینها زنگ خطرهایی هستند که نشان میدهند تنش در لایه هیجانی هنوز فعال است.
در EFT باور داریم که انسانها در رابطه به دنبال دلبستگی ایمن هستند. یعنی:
وقتی دعوا رخ میدهد، این سؤالات فعال میشوند. اگر پاسخ هیجانی مناسبی دریافت نشود، تنش عمیقتر میشود. به همین دلیل است که گاهی موضوع دعوا کوچک است، اما دلخوری بزرگ باقی میماند.
ترمیم هیجانی یک مهارت آموختنی است، نه یک ویژگی ذاتی. برای ترمیم درست باید به جای «حق با کیه»، به «چه احساسی فعال شده» توجه کنیم.
یکی از کلیدیترین مهارتها این است که احساس را بدون حمله منتقل کنیم. بهجای:
بگوییم:
این تغییر ساده، سطح تنش را بهشدت کاهش میدهد و راه ترمیم را باز میکند.
همدلی یعنی:
گاهی یک جمله ساده مثل:
«میفهمم چقدر برات سخت بوده»
میتواند تنش چندروزه را آرام کند.
وقتی الگوهای تکراری دعوا و دلخوری شکل میگیرد، ترمیم هیجانی بهتنهایی سخت میشود. در این مرحله، کمک گرفتن از:
میتواند به زوج کمک کند تا:
در EFT، زوج یاد میگیرند بهجای جنگیدن، به هم پناه ببرند.
برای کاهش تنش بعد از دعوا میتوانید:
گاهی تنش بعد از دعوا به این دلیل باقی میماند که زوجها خیلی زود میخواهند به حالت عادی برگردند، بدون اینکه زخم هیجانی ترمیم شده باشد. برگشتن سریع به روال روزمره، گفتوگوهای سطحی یا حتی شوخی، ممکن است بهظاهر آرامش ایجاد کند، اما در عمق رابطه احساس نادیدهگرفتهشدن را تقویت میکند. ترمیم واقعی زمانی اتفاق میافتد که هر دو نفر جرأت مکث کردن داشته باشند؛ مکث برای دیدن احساس، شنیدن درد و پاسخ دادن از موضع مراقبت. در رویکرد EFT، این مکث آگاهانه به کاهش تنش کمک میکند و به رابطه اجازه میدهد دوباره به جای میدان نبرد، به پناهگاه امن هیجانی تبدیل شود.
دلخوری بعد از دعوا نشانه ضعف رابطه نیست؛ نشانه نیاز به ترمیم هیجانی بعد از تنش است. تا زمانی که احساسات دیده، شنیده و آرام نشوند، حتی بهترین توافقها هم کافی نخواهند بود. در رویکرد EFT، ما یاد میگیریم که زیر هر دعوا، یک نیاز هیجانی پنهان است. با یادگیری مهارت ترمیم، همدلی و گفتوگوی هیجانی، میتوان تنش را به فرصتی برای نزدیکی بیشتر تبدیل کرد. اگر این مسیر بهتنهایی دشوار است، کمک گرفتن از یک زوج درمانگر یا تراپیست خوب در اصفهان میتواند رابطه را دوباره به مسیر امن و صمیمی بازگرداند.
بهعنوان یک روانشناس و متخصص زوجدرمانی، من اکرم حجتی به بهبود روابط عاطفی و ارتقای کیفیت زندگی افراد و زوجها متعهد هستم. با ترکیب دانش روانشناسی و مهارتهای ارتباطی، به افراد کمک میکنم تا چالشهای خود را بهتر مدیریت کنند و به یک زندگی متعادلتر دست یابند.
تمرکز اصلی من در جلسات درمانی، ایجاد روابط امن و پایدار و آموزش مهارتهایی است که تغییرات مثبت و مؤثر را در زندگی افراد به همراه داشته باشد.
