بخشش در رابطه موضوعی ساده و احساسی نیست؛ بلکه مهارتی پیچیده، عمیق و ساختاریافته است که اگر درست انجام شود میتواند به التیام عاطفی، ترمیم اعتماد و ایجاد دوبارهی صمیمیت منجر شود. از نظر زوجدرمانی EFT، بخشش زمانی ممکن میشود که زوجها در فضای امن هیجانی بتوانند زخمهای خود را آشکار کنند و با پاسخدهی عاطفی مناسب همدیگر روبهرو شوند. اینجاست که نقش یک زوج درمانگر یا روانشناس خوب بسیار پررنگ میشود؛ زیرا فرآیند التیام بدون هدایت درست، گاهی به بازتولید رنج یا دفاعگری بیشتر منجر میشود.
در این مقاله بهصورت تخصصی بررسی میکنیم که چرا بخشش سخت است، چطور به التیام منجر میشود و چه رفتارهایی صمیمیت را بازسازی میکند.
بخشش تنها گفتن «میبخشم» نیست. بسیاری از افراد تصور میکنند اگر حرف بزنند یا از اشتباه عبور کنند، زخم ترمیم میشود؛ اما EFT نشان میدهد که بین انکار و التیام تفاوت بزرگی وجود دارد.
دلایل سخت بودن بخشش:
یک تراپیست خوب در اصفهان یا هر شهر دیگری، کمک میکند زوجها بفهمند زخم روی چه نیازی فشار گذاشته و کدام بخش از ارتباط را مختل کرده است.
در زوجدرمانی EFT، التیام یعنی بازسازی امنیت عاطفی؛ به این معنا که فرد آسیبدیده احساس کند:
التیام مرحلهای است که در آن زخم دیگر فعال باقی نمیماند، فرد در حالت دفاعی نیست و رابطه دوباره نفس میکشد.
در این مرحله فرد بدون سرزنش، اما با صداقت کامل از رنج و تأثیراتش حرف میزند.
هدف این نیست که «مقصر» پیدا شود، بلکه این است که نیازهای عاطفی نمایان شوند.
شریک باید بتواند به شکل همدلانه نشان دهد که رنج دیگری را میفهمد. این پاسخدهی ستون اصلی التیام است.
جملاتی مانند:
پذیرش اشتباه، نه توجیه، نه دفاع؛ یک پذیرش صادقانه.
در EFT گفته میشود پذیرش مسئولیت مساوی است با ورود به فرآیند التیام.
در این مرحله زوجها تصمیمهای ملموس میگیرند:
وقتی زخم کوچک میشود، قلبها دوباره نزدیک میشوند. این صمیمیت نتیجه طبیعی التیام است.
بخشش زمانی به التیام عمیق منجر میشود که زوجها بتوانند در سطح هیجانی به یکدیگر دسترسی پیدا کنند؛ یعنی نهفقط صحبت کنند، بلکه قلباً حضور داشته باشند. بسیاری از افراد در رابطه «شنیده میشوند» اما «احساس دیده شدن» ندارند، و این دقیقاً همان نقطهای است که صمیمیت آسیب میبیند. وقتی شریک مقابل با نرمی، تماس چشمی پایدار و توجه کامل پاسخ میدهد، پیام بدن این است که «تو برای من مهمی». این نوع پاسخدهی هیجانی موجب میشود مغز از حالت تهدید خارج شود و سیستم دلبستگی فعال شود؛ جایی که محبت، نزدیکی و التیام بهصورت طبیعی جریان پیدا میکند. این همان فضای امنی است که EFT بر ایجاد آن تأکید دارد.
یک زوج درمانگر متخصص در EFT به زوجها کمک میکند:
حضور یک روانشناس خوب یا تراپیست خوب در اصفهان میتواند سرعت و عمق التیام را چند برابر کند، زیرا بسیاری از زوجها نمیتوانند بدون راهنمایی از چرخههای منفی خارج شوند.
در بسیاری از جلسات زوجدرمانی، زوجها متوجه میشوند که بخشش به معنای پاک کردن گذشته نیست، بلکه ساختن آیندهای امنتر است. زمانی که فرد احساس کند شریکش نهفقط پشیمان است، بلکه در عمل رفتارهای جدیدی نشان میدهد، بدن و سیستم عصبی او آرام میشود و مسیر التیام آغاز میگردد. زوجهایی که این مرحله را طی میکنند معمولاً احساس میکنند رابطهشان بالغتر، عمیقتر و صمیمانهتر شده چون حالا ارتباط آنها از دفاع و فاصله به سمت نیاز، نزدیکی و حضور فعال حرکت کرده است. این همان نقطهای است که یک زوج درمانگر متخصص EFT تلاش میکند زوجها را به آن برساند.
یکی از مهمترین بخشهای فرآیند التیام این است که افراد یاد بگیرند میان «احساس درد» و «بازگویی مخرب آن» تفاوت قائل شوند. بسیاری از زوجها در هنگام صحبت از رنج، ناخواسته به سمت حمله، کنایه یا یادآوری مکرر اشتباهات گذشته میروند؛ این رفتارها نهتنها التیام را متوقف میکند، بلکه دوباره شریک مقابل را در وضعیت دفاعی قرار میدهد. در EFT هدف این است که رنج بهعنوان یک تجربه عمیق دلبستگی بیان شود: یعنی فرد بتواند بگوید «وقتی این اتفاق افتاد، احساس تنهایی کردم» نه اینکه «تو همیشه من را نادیده میگیری». این تغییر ظریف در بیان، فضای امن و احساسی لازم برای التیام واقعی را ایجاد میکند.
بخشش در رابطه یک احساس لحظهای نیست؛ یک فرآیند ساختاریافته است که در EFT با آشکارسازی رنج، پاسخدهی هیجانی، پذیرش مسئولیت و ایجاد رفتارهای جدید به التیام واقعی منجر میشود. زوجها زمانی از چرخه آسیب خارج میشوند که درد یکدیگر را ببینند، نیازهای دلبستگی را بفهمند و در امنیت عاطفی تازهای با هم نفس بکشند. در این مسیر حضور یک زوج درمانگر، روانشناس خوب یا تراپیست خوب در اصفهان میتواند الگوهای قدیمی را اصلاح کرده و صمیمیت را دوباره زنده کند.
بهعنوان یک روانشناس و متخصص زوجدرمانی، من اکرم حجتی به بهبود روابط عاطفی و ارتقای کیفیت زندگی افراد و زوجها متعهد هستم. با ترکیب دانش روانشناسی و مهارتهای ارتباطی، به افراد کمک میکنم تا چالشهای خود را بهتر مدیریت کنند و به یک زندگی متعادلتر دست یابند.
تمرکز اصلی من در جلسات درمانی، ایجاد روابط امن و پایدار و آموزش مهارتهایی است که تغییرات مثبت و مؤثر را در زندگی افراد به همراه داشته باشد.
